SEYYİD ŞEYH HASAN ZERRAKİ KİMDİR !

Seyyid Şeyh Hasan Zerraki doğum tarihi kesin belli olmamakla birlikte ölüm tarihi ise Abbasi devletinin Diyabakır Nakibül-Eşraf Kaymakamı Seyyid Ahmet Sadi El Hüseyni'nin 11.asırda Seyyid Şeyh Hasan Zerraki ailesine verilen tastikli Neseb şeceresinde Hicri 552 /Miladi 1134 olarak geçmektedir.

Ayriyetten Hicri 1328/Miladi 1910 yılında Osmanlı Devleti'nin Diyarbakırdaki Nakibül-Eşrâf Kaymakamı, Seyyid Hacı Mesud efendi tarafindan MERÂNİ /ÜLGEN Köyünde felç ziyaret olan Seyyid Şeyh Osman Zerraki'nin oğlu Seyyid Muhammed Zülfikar'a verilen Hicri 1328/ Miladi 1910 yılında mühürlü ve tastikli nesep şeceresinin bilgilerine göre ve DERHUST/ DİBEK'teki türbesinde bulunan mezar taşlarındaki arapça yazılarında da anlaşılması üzerine, Abdurrahman oğlu Seyyid Şeyh Hasan Zerraki Hicri 552/ Miladi 1135 tarihinde vefat ettiğini yazılıdır. 

Seyyid Hasan Zerraki
Diyarbakır'ın Lice ilçesi eski ismi DERHUST Yeni ismi DİBEK köyünde oğulları Seyyid Hüseyin Zerraki ve Nasırgazi Zerraki ile birlikte ayni yerde yan yana kabirleri ziyaret olarak bulunmaktadır.

Büyük oğlu Seyyid Abdurrahman da Irak Bağdat Tahterevan mevkiinde metfun olduğu yazılıdır.Kızı Fatima Şehribanu nerede vefat ettiği henüz tespit edilemedi...

Diyarbakır ili Hazro İlçesi MERÂNİ/ÜLGEN Köyünde ziyaret olan mübarek zat ise Seyyid Şeyh Hasan Zerraki'nin 10.Kuşaktan torunudur. Atak beglerinde Yusuf Beg'ın üç oğlundan biri Ömer Beg'ın oğlu
SEYYİD ŞEYH OSMAN ZERRAKİ'dir....

Seyyid Şeyh Hasan Zerraki Peygamber Efendimizin 16.Kuşaktan torunudur. 11.Asırda Şam' dan Mardin'e gelerek Malazgirt Meydan Savaşı'nda Sultan Alparslan' ın büyük komutanlarından sonradan Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da Artuklu Devleti'ni kuran Emir Artuk Bin Ekser'le tanışır ve kızı Hatice Hatun ile evlenerek damadı olur...

Emir Artuk Bin Ekser damadına Diyarbakır'da ki Atak Beyliğini vererek oraya gönderir. Seyyid Şeyh Hasan Zerraki bu soylu hatundan, Hüseyin,
Abdurrahman, Nasırgazi isimli üç oğlu ile Fatima Şehribanu isimli bir kızı oluyor.

Oğulları Doğu ve Güneydoğu Anadoluda (Lice/Atak Hazro/Tercil) Siirt Baykana bağlı Derzin ve Gırdıkan'da dört tane Beylik kuruyorlar. Bu Beylikler içişlerinden serbest dışişlerinde sırası ile Artuklulara, Akkoyunlu ve Osmanlı'ya bağlı kalmak suretiyle yarı bağımsız olarak 900 yıl hüküm sürüyorlar.

Osmanlı Devleti'nin yenilikçi sultanı II.Mahmut ve onun sadrazamı Başbakanı Mustafa Reşit Paşa 1825 yılında sistematik bir şekilde başlayarak 1850 yılına kadar Doğu ve Güneydoğuda'ki beylikleri ortadan kaldırınca ZIRKAN/ZIRKİ Beylikleri'de ortadan kaldırılıyor.

Elimizde gerek Başbakanlık Osmanlı arşivi ile gerekse Meşihat ve şerriye sicillerinde bulunan Nakibül Eşraf Defterlerine göre büyük ceddimiz
Seyyid Şeyh Hasan-ı Zerraki'nin soy ağacı da şöyle devam ediyor:

Babası Seyyid Abdurrahman, Dedesi Seyyid Ahmet,
Seyyid Tahir,
Seyyid Ali,
Seyyid Abdullah, Seyyid Cafer-i Katal,
Seyyid Muhammed Maktum,
Seyyid İsmail El Ekber,
İmam Cafer-i Sadık,
İmam Muhammed Bakır, İmam Zeynel Abidin,
İmam Hüseyin Şehid-i Kerbela, Allah’ın galip Arslanı İmam Ali Mürteza'dır
İmam Ali de Hz.Ebu Talib'in oğludur.

Zırkan/Zırki; Coğrafyası bugün, Diyarbakır'ın Lice ve Hazro ilçeleri ile Siirt‟in Baykan ilçesini kapsamaktadır.

Zırki bölgesi sırasıyla Selevkos, Bizans, Selçuklu, Karakoyunlu, Akkoyunlu, Safevi ve Osmanlı hâkimiyetlerine girmiştir.

ZIRKAN/ZIRKİ Bölgesinde
16 tane Kürd aşiretinin biraraya gelip birleşmesiyle oluşturmuş olduğu federatif yapıya Zırkan/Zırki Beylikleri meydana gelmiştir.

Bu Beyliklerin başındaki idareciler ve yöneticileri, Seyyid Şeyh Hasan-ı Zerraki'nin soyundan gelen torunlarıdır...

Zırki beylikleri Çaldıran Savaşı öncesi Akkoyunlu devletine bağlıyken Safevi devleti Şah İsmail 1503 yılında Akkoyunlu devletini ortada kaldırınca Doğu ve Güneydoğudaki diğer Kürd beylikleri gibi ZIRKAN/ZIRKİ Beyliği de 11 Yıl SAFEVİ/ İRAN Devletine zoraki bağlanmış Çaldıran Savaşı'ndan sonra diğer Kürt beylikleri gibi kendi isteğiyle Osmanlı'nın hâkimiyetini kabul ederek, Osmanlı idaresinde hükümet Sancakları ve Yurtluk, Ocaklık Sancakları, şeklinde yönetilmişlerdir.

Bu beylikleri 1825 Yılından başlıyarak sistematik bir şekilde1850 yılına kadar ortadan kaldıran Osmanlı Devletı'nin yenilikçi Padişahı Sultan II.Mahmud ve İngiltere' de eğitim gören Başbakanı/ Sadrazam Mustafa Reşit Paşa ingilizlerin kışkırtması ile çok kanlı bir şekilde kardeş kanını dökerek beyliklerin statüleri ellerinden alınarak, Osmanlı'nın bu Merkezileşmesi ile birlikte bazı Zırki beylerinin direnmesi üzerine, Atak beglerinde Hanili Timur Beg ve aile efradı ile birlikte 1836 yılından Edirne' ye, Mir Muhammed Beg'in oğlu Hacı Ali Efendi, Amcası Ömer Beg'in oğlu Mahmud Ağayı ve beraberindeki 30 hanelik Zırki akrabalarını Siverek Sancağına, diğer beyler ve akrabaları da Sivas ve batı illerine sürgüne tabi tutmuşlardır.

"Zırkan/Zırki Beyliği"
Doğu ve Güneydoğu'da bulunan 16 tane Kürd aşiretinin bir araya gelip, birleşmesiyle ZIRKAN/ZIRKİ ismini alarak kurulmuştur.

Abdullah Varlı isimli bir Kürd yazar;
"Dugalan Kurdan" adlı eserinde Sayfa 385 392 de Zırki Beyliğinden bahseder!

Bu beyliğin Miladi 990 yıllarından Mardin, Nusaybin, Siirt, Diyarbakır dolaylarında kurulduğunu söyler. Yazarın tespitine göre Zırkilerin beyliğinin yapısı federatif olup bünyesinde şu aşiretler yer almaktadır:

1-Mihrani, 2-Babosi, 3-Çeliki, 4-Becini,
5-Şikaki, 6-Sturki, 7-Aşani, 8-Kurdili,
9-Kişki, 10-Hendeki, 11-Aşiti, 12-Suhani,

13-Mahmudi, 14-Kaşaksi, 15-Musiki, 16-Sobari.

BİLGi VE BELGELER
1- Diyarbakır, Lice, Silvan, Hazro, Bismil, Tapu Sicil Kayıtları
2- 1850 yılında ortadan kaldırılan beyliklerin tarihi,
3- Seyyid Şeyh Hasan Zeraki’nin Osmanlı Arşivinde Bulunan Soy Şeceresi
4-Aile Soy Şeceresi
5-Şerefhan Bitlisi'nın yazmış olduğu Osmanlıca,Arapça, ve Türkçe Doğu ve Güneydoğu Tarihi Şerefname isimli Kitap Sahife 267/281
6-D.Bakır salnamesi.

Dr.Seyyid Hüseyin Zerraki

Düseyder Genel Başkanı

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Hüseyin ZERRAKİ - Mesaj Gönder



Yorum yazarak Mercek Haber Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Mercek Haber hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Mercek Haber editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Mercek Haber değil haberi geçen ajanstır.



İstanbul Markaları

Mercek Haber, İstanbul ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

+90 (530) 912 22 78
Reklam bilgi

Anket Bize öğretilen tarihimizin doğru olduğuna inanıyor musunuz?