OSMANLI HASTAHANELERİ

İlk İslam hastanesinin Hz. Peygamber tarafından, Hendek Gazvesi sırasında yaralanan Sa'd b.Muaz ve yaralılar için seyyar savaş hastanesi olarak kurdurulduğu mamafih Makrizi, İslam'da ilk hastaneyi 88 (707) yılında Emevi Halifesi Velid b. Abdülmelik'in kurduğunu ve buraya hekimler tayin ederek onlara maaş bağlayarak cüzzamlı hastaların ortalıkta gezinmelerini önlemek için tecrit altına alınmasını sağlamışlardır. İlk Selçuklu hastanesi ve tıp medresesi Nizamü1l-mülk tarafından Nişabur'da kurulmuştur. İlk Müslüman Karahanlı hakanı Tamgaç Buğra Han'ın 1065'te Semerkant'ta tesis ettiği hastanenin Arapça vakfiyesinden, Orta Asya Müslümanlarının, darü'l-merza, Selçuklular'ın, darü'l-afiye, darü'ş-şifa, Osmanlıların, darü'ş-şifa ile birlikte daha çok darü's-sıhha, şifahane, Bimarhane ve tımarhane lafz edildikleri bilinmektedir.

               Bilindiği gibi Osmanlılar Anadolu Selçuklularının tüm kurumlarını devralmışlardır. mamafih onları yaşattıkları gibi yeni kurumlar ekleyerek zenginleştirmişlerdir. Devir alınanlar arasında bulunan hastaneler halende zamanımızda aktif devam edebilmektedirler ki şöyle ki, Şam'daki Nureddin Hastanesi 1154, Kayseri deki Gevher Nesibe Darüşşifası ve Gıyaseddin Keyhusrev Tıp Medresesi 1206, Sivas'taki Keykavus Darüşşifası 1217, Divriği deki Behram Şah'ın kızı Turan Melik'in hastanesi 1228, Tokat'taki Pervane Bey Darüşşifası 1275, Hatta ki Sarayın ve Ülke'nin sağlık işlerini yürüten hekimbaşılık müessesesi de vardı. Divan mensubu olmadıkları halde adeta Sağlık Bakanlığı gibi çalışan hekimbaşılılığın kuruluşu, hekimbaşıların tayini, azli, ölümü, eserleri, aldıkları maaşları, bu makamda görev almış olanlar, bu konuda hazırlanmış listeler arasında büyük farklılıklar ve değişik fikirler ileri sürülmüştür. Osmanlı Devleti'nin ilk kurduğu Hastane, Bursa'da Sultan Yıldırım Bayezıd tarafından 1394/1399 da yaptırılan Yıldırım Külliyesinin içindedir.

                Osmanlıların, Anadolu da yeni feth ettiği şehirlere yeni hastaneleri inşa ederek, Balkanlarda bir çok hastanelerin inşasına sebep vermişlerdir. Edirne deki II. Bayezıd Darüşşifası (1484-1488) şu anda Sağlık Müzesi, Manisa daki Hafsa Sultan Darüşşifası (1539) şu anda Tıp Müzesi olarak kullanılmaktadır. İstanbul da ilk kurulan hastanelerden ilki Fatih Sultan Mehmet tarafından 1470 te kendi adıyla kurulan külliyenin içinde yaptırılan şifahanedir. Yine (1538-1550) yılları arasında Koca Mimar Sinan tarafından inşa edilen Haseki hastanesi, Süleymaniye Külliyesindeki şifahane ile tıp medresesi (1550-1557), Atik Valide Hastanesi (1583-1587) her türlü sıra akıl hastalarının da tedavi edildiği ünlü Osmanlı hastaneleridirler. Mamafih 1838-1908 yıllarında Osmanlı Devletin de hizmet veren başlıca Yeni Saray (Topkapı Sarayı), Dolmabahçe Sarayı, Yıldız Sarayı ve Beylerbeyi Sarayı eczanelerinin de büyük hizmetlerde bulunmuş olup hatta ki Milli Saraylar dan Dolmabahçe Sarayının eski eczanesine ait ahşap ilaç sandığı içerisinde 58 adet şişe ilaç halende varlığını sürdürmektedir. 

 Volkan Yaşar Berber

  Araştırmacı- Yazar          

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar VOLKAN YAŞAR BERBER - Mesaj Gönder



Yorum yazarak Mercek Haber Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Mercek Haber hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Mercek Haber editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Mercek Haber değil haberi geçen ajanstır.



İstanbul Markaları

Mercek Haber, İstanbul ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

+90 (530) 912 22 78
Reklam bilgi

Anket Bize öğretilen tarihimizin doğru olduğuna inanıyor musunuz?