TARTIŞILABİLİRLİK ERDEMİ

 

          Tilki ile eşek ormanda bir gün karşılaşırlar. Tilki “Afiyet olsun eşek kardeş! Senin beslenmen ne iyi, her taraf yeşil ot, bol bol istediğin kadar yiyebiliyorsun, oysa benim öyle mi?” Diye dert yanar. Eşek “Ne yeşili be! Yediğim ot mavi “ der ve karşı çıkar.Yeşildi, maviydi, yeşildi diye karşılıklı tartışırlarken eşek sinirle “Ulan senelerdir yediğim otun rengini senden mi öğreneceğim” diye bağırarak tilkiye bir çifte atar. Tilki acı içinde kıvranmaya başlar, kendine has sesler çıkarak, bağırır. Biraz kendine gelince eşeğe saldırır, boynundan ısırır. Eşek canının acısından anırmaya başlar. Böylece dalaşmaları devam ederken seslerini duyan orman sakinleri etraflarına toplanırlar.

          Derken durum kral aslana haber verilir. Aslan ikisini de huzuruna getirtir. İkisini de dinledikten sonra otun mavi olduğunu söyleyen,  kavgayı ilk başlatan eşeğe ceza vermez, tilkiyi haksız bulur, cezalandırır.

          Tilki haksızlığa uğradığını düşünür, buna çok içerler. Tüm cesaretini toplayarak “ Kralım, ot ne renktir? ” diye sorar. Kral hiç düşünmeden “ yeşildir ” der. “ Peki o zaman neden yanlışı savunan, tartışmayı kavgaya çeviren eşeği affettiniz de beni cezalandırdınız? ” diye sorar. Kral sslan çok sinirlidir,  bağırarak “Sen eşekle tartıştın, eşekle!” diye sitem eder.

          Kişi veya grupların bir kişi veya grup ile karşılıklı herhangi bir konu hakkındaki, karşıt düşüncelerini açıklamak için yaptıkları karşılıklı konuşmalara tartışma denir.

          Herkesle tartışma yapılamaz. Tartışma sabit fikirli, ön yargılı, art niyetli olanlarla, cahillerle, konu hakkında yeterli bilgisi olmayanlarla, inatçı, saygı ve edep fakiri kişilerle yapılmamalıdır. Yani kral aslanın dediği gibi eşekle tartışılmamalıdır. Aslında tartışmak çok da doğru bir eylem değildir. Çünkü; dostla yapılırsa; dostun dostluğunu azaltır, düşmanla olursa onun da düşmanlığını arttırır.

           Ancak şöhret için çabalayanlar, doğruyu açıklamak niyeti ile de olsa başkalarını mağlup ve mahcup etmek için yapılan tartışmalar, fayda yerine zarar getirir. Herhangi bir kimsede tartışmada galip gelme sevgisi, savunduğu düşünceyi karşısındakinin ağzından duymaktan daha çok hoşuna giderse; o kişi yanlışların içine girmiş demektir. Bu gibi durumlarda tartışmayı kazanma hırsı diğer yanlışların da anası olacaktır.

          Tartışmada kendince bir üstünlük tavrı takınarak; sen bilmezsin ben bilirim pozlarında olmak da seviye düşüklüğüdür, hatadır. Her söyleneni kendince doğrulamak için ikide bir hayır öyle değil demek de… İddia, aşırı ısrar ve inat da tartışmanın türleridir. Yalnız yanlışları düzeltmeyi, doğruyu söylemeyi ve itirazı tartışmayla karıştırmamak gerekir.

          Hiçbir zaman unutmamamız gerekense; birini tenkit etmenin eleştirmenin, onunla tartışmanın o kişiyi sevmediğimiz anlamına gelmediği gibi, bunları yapmamamızın da, onu sevdiğimiz anlamına gelmediğidir.

          Israrın, ön yargılı ve sabit fikirli olmanın, böbürlenmenin iyi bir şey olmadığını, insanın noksansız olamayacağını koca Mevlana çağlar ötesinden bakın nasıl seslendiriyor:

Yüzde ısrar etme, doksan da olur,

İnsan dediğinde noksan da olur.

Sakın böbürlenme, elde neler var,

Bir ben varım deme, yoksan da olur.

          Görüldüğü gibi tartışma çokça başvurulması gereken bir şey değildir. Fakat sorgulama her zaman yapılması gereken bir şeydir, hatta gerçeklerin anlaşılması ve ortaya çıkması için mutlaka yapılması gereken bir şeydir. Yaradan’ımızın bize öğüdüdür. Mealen ayette der ki ; “ Bir şey duyduğunuzda ona göz kulak kapalı dalmayın” , ayrıca ''Sorgulamayan insan cahil, sorgulatmayan insan zalimdir” gerçeğini de unutmamak lazım. Ben de PUSULA adlı şiirimde;                                                 

PUSULA

Allah diyor sorgula,

Görev çünkü her kula.

Herkese inanırsan,

Konarsın daldan dala. 


Duyduğuna inanma,

Gördüğün belki doğru.

Zannın ardına düşüp,

Sonra ateşe yanma.                                                                                         

Diyorum. Şayet tartışmaya mecbur kalınırsa herkesle tartışılamayacağını bilerek, tartışacağımız kimseyi iyi seçmeliyiz. Tartışma bir seviye, bir olgunluk meselesidir, herkesle yapılacak bir şey değildir. Seviyeli, kırıp dökmeden tartışmak ve tartışılabilir olmak bir olgunluktur, bir haslettir ve her şeyden önce bir erdemdir…                                                                                                                                                             

 Selamım, muhabbetim; kendini tartışılabilir olma erdemine eriştirmişlere, her ortamda tartışılabilir olanlara ve tartışma sonrası da dost kalabilen uygar bireylere gitsin…

          ESEN  KALINIZ...

 

       Abdullah HAKTANKAÇMAZ

            ah6334@gmail.com

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Abdullah Haktankaçmaz - Mesaj Gönder



Yorum yazarak Mercek Haber Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Mercek Haber hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz

04

Vedat Doğar - Hocam zevkle okudum ders almak ve uygulamak erdemli insan için cahilin dostluğu belâ getirir doğrularda ısrarcı olmak cahilin ekmeğine yağ sürer cahili uzamış tırnak gibi düşünüp kesip atmak en yakışan ve doğru harekettir kanaatimce saygı ve hürmetlerimle

Yanıtla . 0Beğen 19 Eylül 19:31
03

Kemal Çuhadaroğlu - HOCAM YAZI GÜZEL. KALEMİNİZE SAĞLIK. BENCE SABİT FIKIRLİ OLAN KIŞILERİ DEĞİŞTİRMEK ÇOK ZOR. BİLİP BILMEDEN TOPLUM OLARAK HEMEN ATLIYORUZ VE BİRBİRİMİZİ ÜZÜYORUZ. ELLERİNİZDEN ÖPÜYORUM.

Yanıtla . 0Beğen 19 Eylül 19:29
01

Tülay Karakoç -

Özümüzü doğru tutup, egomuzu gerektiğinde bir kenara bırakarak olumlu değişikliklere ve olası farklılıklara açık olabilirsek (tevazu ile hoşgörü) ne mutlu bize. ‘Allah iyi kullarıyla karşılaştırsın, kötülerden korusun inşallah’ demeden geçemeyeceğim. Tam da gündemin konusu emeğinize sağlık olsun. Saygılar sunuyorum.

Yanıtla . 4Beğen 03 Temmuz 04:06
02

Abdullah Haktankaçmaz - @Tülay Karakoç 01 nolu yoruma cevabı: Sağolun doktora hn ben de dileklerinize katılıyor amin diyorum...

Yanıtla . 1Beğen 08 Temmuz 12:29

Anket Hangi haber sitesini daha sık takip ediyorsunuz?