KAMULAŞTIRMA

Günlük hayatta ve toplumda sürekli karşılaştığımız bir ifade ‘’Kamulaştırma’’. Hukuki anlamı; İdarenin; özel mülkiyete tabi bir taşınmazın, malikin rızası dışında el koymasına denir. İdare kamulaştırma yaparken, malın bedelini ödemek suretiyle gerçek ve tüzel kişilere ait bulunan taşınmazlara sahip olabilirler.

Şüphesiz ki idareye tanınan bu hak suistimal edilmemesi için bazı şartlara bağlanmıştır. Bunlar; kamulaştırma kararının sadece ‘’yetkili idare’’ tarafından verilmesi, kamu yararı olması, özel mülkiyete konu taşınmaz olması, taşınmazın gerçek bedelinin peşin ödenmesidir.

 Anayasa’nın 46. Maddesinde kamulaştırmaya geniş bir şekilde yer verilmiş olup; taşınmazın gerçek bedelininkesin ödenmesi gerektiği emredilmişse de kanunun taksitle ödemeyi olanak verdiği hallerde bu süre 5 yılı aşamaz.

Kamulaştırma işlemi 5 aşamadan oluşmakta ve hak sahibinin herhangi bir hak kaybına uğramaması için bu süreci iyi tahlil ve takip etmesi gerekmektedir. Öncelikle kamulaştırma için belli bir bedel ayrılmış olması, kamu yararı ve onayı alınması (kamulaştırma kararı alınırken gerek yetki gerek toplantı ve karar yeter sayılarına uyulması), kamulaştırılacak taşınmazın belirlenmesi, idare tarafından kamulaştırma kararı alınması ve idarenin satın alma sürecidir.

Bu aşamadan sonra 2 hukuki ihtimal vardır. Eğer ki satın alma talebi olumlu sonuçlanacak olursa, idarece anlaşma tutağının tanzim edilmesinden itibaren en geç 45 gün içinde, tutanakta belirtilen bedel hazır edilerek, idarenin anlaşma tutanağı ve kamulaştırma öncesi taşınmaz üzerindeki tüm takdiyat ve haklardan arındırıldığını bildiren yazıya istinaden, taşınmaz idare adına tapuya tescil veya terkin edilir. Tapuya tescil veya terkinden sonra kamuşatırma bedeli hak sahip veya sahiplerine ödenir.

İkinci ihtimal olarak, satın alma talebi olumsuz sonuçlanırsa, kamulaştırma adli yargı yani hukuksal süreç başlayacaktır. Satın alma talebi sonuçsuz kalan idare, Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açacaktır. Burada yetki kesin olarak taşınmazın bulundğu yer mahkemesinde olup,idare mahkemeden bedelin tespiti ve bu bedelin peşin veya taksitle idare adına tescilini isteyecektir. Asliye hukuk mahkemesi ise dava çılma tarihinden itibaren 30 gün içinde duruşma günü belirler ve dava dilekçesini malike tebliğ eder.Mahkemece yapılan duruşmada tarafların bedelde anlaşamamaları halinde en geç 10 gün içinde keşif en geç 30 gün içinde duruşma talep ederek, kanunun 15. Maddesinde sayılan bilirkişiler ve tüm ilgililerin huzurunda taşınmaz malın değerini tespit için mahalinde keşif yapar.

Burada yapılacak kıymet takdiri önem arz etmektedir. Bilirkişi 15 gün içinde bu bilirkişi raporunu mahkemeye bildirmelidir; mahkeme duruşma gününü beklemeksizin raporu taraflara tebliğ eder. Duruşmada taraflar rapora itirazlarını bildirir. Tarafların anlaşamamaları halinde 15 gün içinde sonuçlandırılmak üzere yeni bir bilirkişi heyeti görevlendirilecek, tespit edilen bedel artık dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedeli olacaktır.

İdari yargıda ‘’kamulaştırmanın bedelinin iptali’’ davası açılması halinde ise,idarı yargı tarafından yürütmenin durdurulması kararı verilmesi halinde,hukuk mahkemesi idari davayı bekletici mesele olarak kabul edecek ve kararını bu davanın sonucuna uygun verecektir.

Burada hak sahiplerinin dikkat etmesi gereken husus duruşmalar, bilirkişi raporları ve itiraz sürecini iyi takip etmeli, herhangi bir hak kaybına uğramamak için tespit edilen bedelin rayiç bedele uygunluğunu araştırmalıdır. Hak sahipleri sadece kamulaştırmanın bedeli ile değil, kamulaştırmanın hukuka uygun olmadığını veya yukarıda belirttiğimiz şartları taşımadığını düşünüyorlarsa ,Bedel tespiti ve tescili davasına ilişkin mahkemece taşınmaz malikine yapılacak tebligat tarihinden itibaren 30 gün içinde, malik, kamulaştırma kararının iptali talebiyle idari yargıda dava açabilirler. Adalet dolu günler dilerim.

14.12.2022

AV. ARB. DİLARA ÖZKUL ULUTAŞ

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Av. Dilara Özkul ULUTAŞ - Mesaj Gönder



Yorum yazarak Mercek Haber Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Mercek Haber hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Mercek Haber editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Mercek Haber değil haberi geçen ajanstır.



İstanbul Markaları

Mercek Haber, İstanbul ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

+90 (544) 375 03 30
Reklam bilgi

Anket Bize öğretilen tarihimizin doğru olduğuna inanıyor musunuz?
Tüm anketler