logo

reklam

“Minyatür, İnsanın İç Dünyasını Resmeder”

Minyatür sanatının en güçlü temsilcilerinden Cihangir Aşurov’un İrem adlı sergisi, Zeytinburnu Kültür ve Sanat Merkezi’nde açıldı. Aşurov’un klasik tarzdaki otuz eserinin yer aldığı sergi, 3 Mayıs’a kadar görülebilecek.

Minyatürleri Orta Asya’nın birçok şehri ile Amerika ve Avrupa’nın önemli galerilerinde sergilenen, eserleri British Museum ve Victoria & Albert Museum gibi kurumlar ile ABD, Avrupa, Türkiye ve Moğolistan’daki çeşitli özel koleksiyonlarda yer alan Cihangir Aşurov’un “İrem” adlı sergisi 3 Mayıs’a kadar Zeytinburnu Kültür ve Sanat Merkezi’nde sanatseverlerin ilgisine sunuldu.

Klasik tarzda minyatürlerinden oluşan sergisine dair soruları yanıtlayan Aşurov, gelenekle olan bağını ve yeniliğe bakışını, “Klasik minyatürlerden esinleniyorum. Ama klasiklerin birebir aynısını yapmıyorum. Eserlerimde yaşadığım döneme ait dokunuşlar da oluyor. Klasikleri tekrarlamak yerine eserlerde sizin de fikriniz olmalı. Bu bir renk, bir figür olabilir. Geçmişten şu ana kadar gelen bütün sanatkarları hocam gibi görüyorum ve hepsine saygı duyuyorum. Her birinin ayrı bir güzelliği var ve bu güzelliği görebilmek lazım. Bu yüzden mümkün olabildiğince onların eserlerinden de istifade ediyorum.” şeklinde özetliyor.

Güzel Sanatlar Okulu’nda ilk önce modern ve yağlıboya resim öğrendiğini, başlangıçta minyatürle ilgili bir düşüncesi olmadığını anlatan Aşurov, “Sonra bir gün bir sebeple minyatüre yöneldim. O güne kadar da kitaplarda minyatürler görüyordum ama hiç etkilememiştim. O gün ilk kez minyatür yapmaya çalıştığım günden itibaren bu sofradan bir lokma tatmış oldum. O sofranın güzelliği beni etkiledi. Sonra minyatüre yöneldim ve kendimi geliştirmeye çalıştım.” diyor.

“KLASİKLER BİTMEZ, TÜKENMEZ HAZİNE!”

Özbekistan Taşkent’te Şah Mahmut Hoca’dan bu sanatı öğrendiğini kaydeden Cihangir Aşurov, hocasının aynı zamanda bu sanatı ihya eden isimlerden biri olduğuna dikkat çekiyor:

“Minyatür, Türk-İslam sanatlarının en önemlisi. Usta-çırak ilişkisi 100-150 yıl boyunca dünya ölçeğinde kesintiye uğradı. Sadece Türkiye’de, Orta Asya’da ya da İran’da değil tüm dünyada böyle olmuş. Bundan 40-50 yıl önce Şah Mahmut hocam çok gençken bu işlere merak duyuyor. O zaman da kimse bu işlerle ilgilenmiyor. Ona el yazmaları müzesinin müdürü büyük destek veriyor. 40 sene el yazma eserleri kütüphanesinde restoratör olarak çalışıyor. O süre boyunca okuyup, araştırarak geçmişteki örneklere bakarak kendini geliştiriyor ve ihya ediyor bu sanatı. Ben de ondan eğitim aldım.”

Minyatür ve tasavvufun aynı dönemlerde ortaya çıktığını ve ele aldıkları konular itibariyle de birbirine çok uygun iki alan olduğunu belirten ve Aşurov, tasavvuf ve minyatür ilişkisiyle ilgili olarak da şunları söylüyor:

“Minyatürle ilgili kendimce bir araştırma yaptım. Minyatür nereden ne zaman geldi, ilk minyatürler hangileri, ne için yapıldı diyerek. Çok kaynaklarda minyatür ve tasavvufun aynı zamanda ortaya çıktığını, minyatürdeki konuların tasavvufla birbirine çok uygun olduğunu fark ettim. Minyatür realist bir sanat değil. Soyut bir sanat. Minyatürde çerçevenin içinde resmedilen her şey insanın iç dünyasının sembolik bir tasviridir. Divan edebiyatındaki gazellerin resmedilmiş hali gibi diyebiliriz minyatür için. Nasıl divan edebiyatındaki beyitleri şerh ediyorsak minyatürde görünen her şeyin de aslında farklı bir karşılığı vardır ve benzer şekilde şerh edilebilir.”

Tasavvuf-minyatür ilişkisinin sadece içerikle ilgili yakınlıktan ibaret olmadığına da dikkat çeken Cihangir Aşurov, minyatürün yüzyıllarca İslam’ın önde gelenlerinin, bir padişahın ya da şeyhin desteği altında geliştiğini ifade ederek , “Bu sanatın en zirve noktalarından biri 15. Yüzyıl’da Timur dönemindedir. Sadrazam Ali Şir Nevai Türk dünyasının en önde gelen şairlerinden biridir ve Nakşibendi’nin önde gelen pirlerindendir. Minyatür sanatının piri sayılan Kemaleddin Behzad da onun desteği altında yetişir.” diyerek bu anlamda da tasavvuf ve minyatür arasında çok kadim bir bağ olduğuna işaret ediyor.

CİHANGİR AŞUROV KİMDİR?

Özbek minyatür sanatçısı Cihangir Aşurov, 1974’te Buhara’da doğdu. Taşkent’teki Benkov Sanat Okulu’ndan mezun olduktan sonra, minyatür ustası Shahmahmud Muhammadjanov ve Fahriddin Rahmatullayev’in gözetimi altında minyatür çalışmalarına devam etti.

Yirmi yıldan beri bu sahada çalışan Aşurov’un minyatürleri bilhassa sözlü gelenekten gelen hikâyelerden esinlenmiştir. Eserlerinin çoğunu bu hikâyelerdeki derin felsefi ve insani bakış açısı üzerine temellendiren sanatçı, Orta Asya üsluplarında eser vermekte olup Mehmet Siyah Kalem’in nesne ve renk kullanımını mümkün olduğunca aza indiren Behzad üslubunu takip etmektedir.

Konularını çoğunlukla tarih, mitoloji, folklor ve tasavvuftan alan Ashurov’un eserlerinde savaş, tören ve şölen sahneleri dikkat çeken temalardır. Buhara’da 20. yüzyılın başlarına kadar oldukça yaygın olan ancak Sovyetler Birliği zamanında unutulmaya yüz tutan minyatür sanatını ve Orta Asya üslubunu ihya eden az sayıdaki sanatçılardan biridir.

SERGİLERİ VE ETKİNLİKLERİ

2016 DCA Opening Ceremony/Amerika Diyanet Merkezi Açılışı. | Visual Storytelling: Islamic Miniatures, Washington

2014 Kişisel Sergi, Ankara Resim ve Heykel Müzesi, Ankara/Türkiye

2014 Kişisel Sergi, Marmara Üniversitesi Rektörlüğü Galerisi, İstanbul/Türkiye

2014 “Dede Korkut Anıt Duvarı”, (Ortak Çalışma) Eskişehir/Türkiye

2013 Kişisel Sergi, Yeni Cami Hünkâr Mahfeli, Aralık 2013, İstanbul/Türkiye

2012 Cezayir Uluslararası Tezhip ve Minyatür Festivali, Tlemcen/Cezayir

2009 Kişisel Sergi, Santa Fe Art, Santa Fe/ABD

2009 Kişisel Sergi, Yıldız Sarayı, İstanbul/Türkiye

2007 “Ali Şir Nevaî’nin 30 Gazeli için 30 Minyatür” minyatür kitabı, Georama Yayınevi Paris/Fransa

2004 “Crafts for Christmass” Fuarı, Birmingham/İngiltere

2004 Minyatür sanatı kursu, Victoria and Albert Müzesi, Londra/İngiltere

2002 “Art in Action’’, Karma Sergi, Oxford/İngiltere

2001 Karma Sergi, Özbekistan Kültür Tanıtım Festivali, Bonn/Almanya

1995 Karma sergi, “UNESCO’nun 50. Yıldönümü”, Taşkent/Özbekistan

 

Share
128 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

8+9 = ?

Güvenlik Kodu * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

UA-36507442-2