logo

reklam

KENDİNİN CAHİLİ OLMAK


facebook
Abdullah Haktankaçmaz
ah6334@gmail.com

Psikoloji psykhc (ruh) ve logos (bilgi) kelimelerinin birleşiminden türetilmiş bir sözcüktür. İnsan davranışları ve zihinsel süreçleri ile birlikte bunların altında yatan nedenleri inceleyen bilim dalıdır. Dunning-Kruger teorisi de bu bilim dalında Nobel ödülü almıştır. Bu teori: “Cehalet, gerçek bilginin aksine, bireyin kendine olan güvenini arttırır” der.

 

      Bu durum niteliksiz insanların kendilerini abartma eğilimi, kendilerini tanımadaki yetersizliklerinden, nitelikli insanların yanlışı ise; başkalarını değerlendirme hatalarından kaynaklanır. Ama asıl vahim olan “bu yetersizlik+haddini bilmeme” karışımındakiler işlerinde çok iyi olduklarına yürekten inanırlar. Kendilerini ve yaptıklarını övmekten, her işte öne çıkmaktan ve haddi olmayan görevlere talip olmaktan en küçük bir rahatsızlık da duymazlar. Aksine bunu bir hak olarak görürler. Peki “kendinin cahili olma etkisi” ne kadar yaygın? David Dunning’e göre: Bu etki politik karar alıcılardan ebeveynlere, profesyonel çalışanlardan öğrencilere kadar hayatın her anında karşımıza çıkar.

      İnsanın kendini bilmesi, başka her şeyi bilmekten önce gelir. Dunning-Kruger etkisi bireysel kararlarda bireysel acılara sebep olur. Bu etkinin altındaki kişi toplumsal kararlar alma makamındaki bir lider olduğunda ise bu acı sonuçlar da toplumca yaşanıyor ve ne yazık ki bu etkinin en yaygın görüldüğü alan politika. Politika kifayetsiz bazı muhterislerin podyumu adeta… Kendi yetersizliğinin farkında olmayan politikacılar, sorumluluk makamlarına geldiklerinde maalesef büyük acılar yaşatabiliyorlar. Tarih böylelerinin topluma yaşattığı acı tecrübelerle doludur. Bunlardan biri de George W. Bush’ tur.

    George W. Bush, döneminde ABD yönetimini Irak savaşı konusunda uyaran tarihçilere, aydınlara, sosyologlara ve güvenlik uzmanlarına adeta düşmanca davranıldı. Bush karar almak için çok şey bilmeye gerek olmadığını, kararları yüreğiyle aldığını söylemekten çekinmedi. İlahi ve tarihi bir misyon yüklenmiş, yüzyılda bir gelen bir lider gibi görüyordu kendini. Yetersizliğinin, kifayetsizliğinin farkında bile değildi. Ama işte o kifayetsiz muhterislere has öz güvenle kendini yığınlara cüretkârca pazarlamayı becerdi. Texaslı maço yürüyüşü, tavrı, söylemi, meydan okuyuşu, hamaseti, kilise dilini çok iyi kullanması ABD halkının onu bir kez daha başkan seçmesine yetmiştir.

     Hepimiz ortalama üstü bir kifayete sahip olduğumuzu düşünme ve üstün olma eğilimliyizdir. Bu sebepledir ki Paul Tillich “İnsan tanrı olmaya çabalayan bir varlıktır” der. Bu açıdan bakıldığında; Dun ning-Kruger etkisi dediğimiz teoriye karşı kadim bir bilgelik tavsiyesinin kuşaktan kuşağa aktarıldığı görülür. Anadolu’da “bir tek akla nazar değmez, çünkü herkes kendi aklını çok beğenir”, “Akıllar satılığa çıkarılmış, herkes aklını almış”, “Senseni bil senseni, bilmez isen senseni, patlatırlar enseni”, “Cahil cüretkâr olur“, Cahilin cahilliğini bilmesi, ilme doğru attığı ilk adımdır” gibi sözlerimiz boşuna söylenmemiştir. Sokrat “bir şey biliyorsam, hiçbir şey bilmediğimdir”, Konfüçyüs “Gerçek bilgi; insanın cehaletini öğrenmesidir”, Shakespare “Ancak ahmaklar her şeyi bildiğini düşünür” der. Üniversiteler yüzyıllardır kapılarına “kendini bil”(know thyself) tabelasını bunun için astılar. “Kitaplardan önce kendinizi okumaya çalışın” der Mevlana. Bilge ozan Yunus da “İlim, ilim bilmektir, ilim kendin bilmektir, sen kendin bilmez isen, bu nice okumaktır?” diye serzenişte bulunur. Yahya b. Muaz da “ Kendini bilen, Rabbini bilir” diye işaret etmiştir. İbrahim Halveti de der ki:“ Kişi noksanını bilmek gibi irfan olmaz”, Kendini tanıyan bilgili, başkasını tanıyan bilgedir.”

          Farsçada bir dörtlük de :

“ O ki; bilmiyor ama biliyor bilmediğini, çocuktur onu eğitin/yetiştirin.

  O ki; bilmiyor ama bilmiyor bilmediğini cahildir ondan uzak durun.

  O ki; biliyor ama bilmiyor bildiğini, uykudadır uyandırın.

  O ki; biliyor ama biliyor bildiğini, bilge kişidir onu izleyin.” Diye bizi öğütler.

         Ben de naçizane Acı Gerçekler adlı şiirimin bir dörtlüğünde “ Zorba görünüşte galip, Güzeli sonra gülmektir, Yaşamaya herkes talip, Erdemi kendin bilmektir ” diye sesleniyorum. Selamım kendini bilenlere gitsin… Esen kalınız.

14.11.2016


Abdullah HAKTANKAÇMAZ

      ah6334@gmail.com

 

Share
3093 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

1+4 = ?

Güvenlik Kodu * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

#

KENDİNİN CAHİLİ OLMAK” için 10 Yorum

  1. Mustafa BALIKOĞLU: Yukaruda çok uzun zamandır tanıdığım, eskimiyen dostum Abdullah Haktankaçmaz’ın yazısına dikkatinizi çekmek istiyorum.. Adı gibi yine Hak’dan kaçmamış. Okumanızda fayda var çünkü toplumumuzda fazla sayıda mevcut olan ve de çoğumuzu rahatsız eden, bazılarımızı (hoşgörülü oldukları için) aldatan hatta üzen bir kişilik analizini, bir şablon gibi önümüze sermektedir. Kendisine kendi adıma ve de benim gibi düşünenler adına teşekkür ediyorum.

  2. Gülşah : diyor ki:

    Sevgili Abdullah hocam, yazınızı okudum. Gerçekten çok derin bir anlatım var. Kendini bilmenin, cahillerden uzak kalmanın, bilgenin önemini öyle güzel anlatmışsınız ki etkilenmemek mümkün değil. Yüreğinize sağlık. Bu tür yazılarınızı merakla bekliyorum. Sevgiler…

  3. Mehmet Resul : diyor ki:

    Yazınız muhteşem olmuş sayın hocam. Kaleminize yüreğinize sağlık.Kendini bilen erdemlilerden olmak dileği ile selamlar.Saygılar..

  4. Ahmet çayır : diyor ki:

    Yazılarınızı okudum gerçekten çok güzel olmuş Ellerinize sağlık

  5. DOĞRU SÖZE NE DENİR. BEYNİNE SAĞLIK…

  6. Abdullah HAKTANKAÇMAZ bey,

    Diğer yazılarınız gibi, harika bir yazı, kaleminize sağlık.

    Abdullah Bey
    Yazınızı okudum. Çok teşekkür ederim, şu an itibari ile bir sonraki yazınızı merakla okumayı bekleyeceğim.

    Elbetteki bu yazı hakkında çok düşünmek gerekiyor. Lisans üstü öğrencilerime yazınızı okutacağım.

    İyi çalışmalar,

    Kürşat.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • EVET-HAYIR TARTIŞMALARI

    25 Şubat 2017 KÖŞE YAZARLARI

    Evet mi, hayır mı tartışmaları devam ediyor. Duyduğum yorumlar şöyle: *Tayyip ne diyordu, evet mi diyordu? Öyleyse ben de evet derim. *Chp hayır diyorsa ben evet derim, onlar ne derse tersini yaparım. *Aman ne bileyim, Evet diyelim bakalım kurt mu kuzu mu görelim. *ABD'de de başkanlık sistemi var öyleyse evet *Ay anayasa değişiyor koca ülke bir kişinin iki dudağının arasına bırakılır mı hayır tabi ki *Erdoğan'a güveniyorum ama ondan sonra gelecek kişilerin ne olacağını bilemeyiz onun için hayır *Uzun Adam neredeyse ben oradayım. *Kocam ...
  • MİSAFİR’İN—BEREKETİ

    25 Şubat 2017 KÖŞE YAZARLARI

    ---MİSAFİR'İN---BEREKETİ--- Bir gün Peygamber Efendimize bir Sahabi eşinden şikayete gelir. "Benim eşim misafiri sevmiyor. Bana ne gibi tavsiyede bulunursunuz?" der. Efendimiz ( sav ) ; "Yarın size misafir olacağım. Eşin, ben içeri girerken de baksın ,çıkarken de baksın der." Sahabi eşine efendimizin geleceğini müjdeler. Eşi çok sevinir . Yalnız dışarıdan içeri girerkende çıkarkende bakmasını söyler ve hazırlıklarını yapar . Ertesi gün olur. Efendimiz ( sav ) gelirken Pencereden bakınca ne görsün ki! Efendimiz gümüşten tepsi içinde, cennett...
  • İnsanlık

    24 Şubat 2017 KÖŞE YAZARLARI

    (Uyarı :Bu kısa yazı nefse hoş gelmeyecek sözler içermektedir.!) - Her birimiz; kadını ve erkeği ile, âlimi ve câhili ile, zengini ya da fakiri ile her an hataya ve günaha düşebilecek acizleriz. Bu potansiyel her birimizde belli oranlarda mevcut iken, insanlara tepeden bakan göz olmaya özenmeyelim, o muhtemel hata ve günahlara düşmemek için çabalayalım ve dua edelim. - İşte Kainat'ın en akıllı, en ihlas sahibi, Allah'a en sevgili olanı, ve en temiz olanı Efendimiz aleyhisselâtu ve'sSelâmın bu konuda hepimizin nefsine tokat niteliğinde buy...
  • Gaziosmanpaşa Dumlupınar orta okulu Sabah Namazımda buluştu

    24 Şubat 2017 HABER ÖZEL, KÖŞE YAZARLARI, MANŞET, SÜRMANŞET

    Peygamberim önderim projesi kapsamında Gaziosmanpaşa Dumlupınar orta okulu Namaz alışkanlığı kazanan 150 öğrenci Küçükköy Paşa Cami'inde buluşarak sabah Namazlarını ede ettiler. Namaz sonrası Camii imamı Nafız  Sevindik öğrencilere meyva suyu ve kek ikram eti.cami çıkışında ise yeni mahalle muhtarı Ahmet Çatkçı öğrencilere ve vatandaşlara Lokum ikram etti.daha sonra okulun yulunu tutan öğrenviler ve veliler Dumlupınar orta okulu müdürü İlkay Gül hazırlattığı kahvaltıya geçtiler Okul  müdürü programa katılan velilere öğrencilere Gop Anadol...
UA-36507442-2