logo

reklam
06 Eylül 2016

GAP’ta toprak suyla kavuşunca üretim patladı

Türkiye Ziraat Odaları Birliği Genel Başkanı Şemsi Bayraktar

Türkiye Ziraat Odaları Birliği Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, GAP’ta sulama üretim ilişkisi ile ilgili açıklama yaptı.

-GAP’ta toprak suyla kavuşunca üretim patladı…

-TZOB Genel Başkanı Bayraktar:

-“Sulamanın, bölgesel kalkınma programlarının tarımsal üretimine

yaptığı büyük katkının en iyi örneği GAP’tır”

-“Henüz tamamlanmamasına rağmen, 1991-2015 döneminde,

tarımsal üretimde neredeyse bir patlama var. Seçilmiş 34 üründe

bölge üretimi 6,7 milyon tondan 12,2 milyon tona çıktı”

-“Üretim buğdayda 1,8 milyon tondan 4,3 milyon tona, mısırda

7 bin tondan 1,9 milyon tona, kütlü pamukta 38 bin tondan

1,2 milyon tona, Antep fıstığında 58 bin tondan 135 bin tona,

zeytinde 11 bin tondan 160 bin tona, domateste 274 bin tondan

678 bin tona, biberde 50 bin tondan 256 bin tona yükseldi”

-“Yine bu dönemde kültür ırkı sığır sayısı 20 katına, kültür melezi

ırkı sığır sayısı 6 katına yükseldi. Süt üretimi ikiye katladı”

-“Yerli ırk sığır sayısı yüzde 54,8 azalmayla 645 bin baştan

291 bin başa inerken, kültür melezi sığır sayısı yüzde 530,8 artışla

63 bin baştan 401 bin başa çıktı. Kültür ırkı sığır sayısı ise

yüzde 1932 artışla 16 bin baştan 326 bin başa yükseldi”

-“1991-2015 döneminde, toplam süt üretimi yüzde 103,6 arttı ve

694 bin tondan 1 milyon 413 bin tona yükseldi. İnek sütü

üretimindeki artış yüzde 158,2’yi buldu”

-“Bölgenin bal üretimi yüzde 587,8 artışla 851 tondan

5 bin 853 tona yükseldi”

-“GAP, KOP, DAP, DOKAP gibi büyük projeler hızlı bitirilmeli.

Sulamaya açılan alanlarda katma değeri yüksek ürünlerin

yetiştirilmesi teşvik edilmelidir”

-“Artık gelişmiş ülkeler her şeyi üretmiyor. Tahıl, yağlı tohumlar,

şeker, pamuk, et, süt gibi stratejik ürünler dışında üreteceği

ürünleri seçiyor. Değeri yüksek, pazarda yer bulan ürünlere

yöneliyor”

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, toprağın suyla kavuşmasıyla tarımsal üretimin patladığını bildirerek, “Sulamanın, bölgesel kalkınma programlarının tarımsal üretimine yaptığı büyük katkının en iyi örneği GAP’tır. Henüz tamamlanmamasına rağmen, 1991-2015 döneminde, tarımsal üretimde neredeyse bir patlama var. Seçilmiş 34 üründe bölge üretimi 6,7 milyon tondan 12,2 milyon tona çıktı” dedi.

Bayraktar, yaptığı açıklamada, Güneydoğu Anadolu Projesi’nin (GAP) kapsadığı alan, maliyet büyüklüğüyle, tarımdan sanayiye, sürdürülebilir insani gelişmeye kadar hemen her alanı planlamasıyla Cumhuriyet tarihinin en büyük ve en etkin uygulanan dünya çapında bir projesi olduğunu belirtti.

Şemsi Bayraktar, Fırat ve Dicle havzası ile yukarı Mezopotamya ovalarında yer alan 9 ille (Adıyaman, Batman, Diyarbakır, Gaziantep, Kilis, Mardin, Siirt, Şanlıurfa ve Şırnak) Türkiye nüfus ve toprak alanının yaklaşık yüzde 10’unu kapsayan GAP’ın, bölgenin kaynaklarını değerlendirerek, yöre halkının gelir düzeyini ve yaşam kalitesini yükseltmeyi, diğer bölgelerle bölge arasındaki gelişmişlik farkını gidermeyi, kırsal alandaki verimliliği ve istihdam olanaklarını artırarak ulusal düzeyde ekonomik gelişme ve sosyal istikrar hedeflerine katkıda bulunmayı amaçladığına dikkati çekti.

-34 üründe ortalama üretim artışı yüzde 82,9-

Bayraktar, şunları kaydetti:

“1970’lerde bölgenin su ve toprak kaynaklarının geliştirilmesine dayalı bir program olarak başlayan GAP’ta, Fırat, Dicle havzasında sulama ve hidroelektrik enerji üretimine yönelik 22 baraj, 19 hidroelektrik santrali ile 1,8 milyon hektar alanda sulama yatırımlarının yapımı planlanmıştır. Proje büyük bir entegre projedir. Henüz sulama yatırımları tamamlanmasına rağmen tarımdaki üretim artışı büyük boyutlardadır. 1991-2015 döneminde, tarımsal üretimde neredeyse bir patlama var. Seçilmiş 34 üründe bölge üretimi 6,7 milyon tondan 12,2 milyon tona çıkmıştır. Ortalama üretim artışı yüzde 82,9’u bulmaktadır. Üretim buğdayda 1,8 milyon tondan 4,3 milyon tona, mısırda 7 bin tondan 1,9 milyon tona, kütlü pamukta 38 bin tondan 1,2 milyon tona, Antep fıstığında 58 bin tondan 135 bin tona, zeytinde 11 bin tondan 160 bin tona, elmada 7 bin tondan 23 bin tona, dutta 5 bin tondan 11 bin tona, narda 13 bin tondan 52 bin tona, bademde 6 bin tondan 15 bin tona, sarımsakta 7 bin tondan 16 bin tona, domateste 274 bin tondan 678 bin tona, hıyarda 59 bin tondan 106 bin tona, biberde 50 bin tondan 256 bin tona yükseldi.”

-Verimde büyük artış-

Verimde de büyük artışlar olduğunu belirten Bayraktar, arpada yüzde 44,5, buğdayda yüzde 86,4, ayçiçeğinde yüzde 126,6, kırmızı mercimekte yüzde 108,8, mısırda yüzde 253,2, pamukta yüzde 75,1, şekerpancarında yüzde 128,2, elmada yüzde 34,2, erikte yüzde 46,7, zeytinde yüzde 253,8, Antep fıstığında yüzde 15,4 verim artışı görüldüğünü vurguladı.

 -Hayvancılık-

Yine bu dönemde kültür ırkı sığır sayısının 20 katına, kültür melezi ırkı sığır sayısının 6 katına yükseldiği, süt üretiminin ikiye katlandığını bilgisini veren Bayraktar, “1991-2015 döneminde toplam sığır sayısı yüzde 42 artışla 725 binden 1 milyon 30 bine çıktı. Asıl dikkat çekici olan bu dönemde yerli ırk sığır sayısındaki büyük düşüşe karşın, kültür ırkındaki çok büyük artıştır. Yerli ırk sığır sayısı yüzde 54,8 azalmayla 645 bin 530 baştan 291 bin 826 başa inerken, kültür melezi sığır sayısı yüzde 530,8 artışla 63 bin 705 baştan 401 bin 830 başa çıktı. Kültür ırkı sığır sayısı ise yüzde 1932 artışla 16 bin 45 baştan 326 bin 30 başa yükseldi” dedi.

Bu dönemde koyun sayısında yüzde 10’luk bir düşüş görüldüğüne ve sayının 5 milyon 685 bin 570 baştan 5 milyon 114 bin 613 başa gerilediğini bildiren Bayraktar, buna karşın keçi sayısının yüzde 20,8 artışla 1 milyon 964 bin 548 baştan 2 milyon 373 bin 457 başa çıktığını belirtti.

Kültür ve kültür melezi sığır sayısındaki artışın süt üretimine doğrudan yansıdığını vurgulayan Bayraktar, “1991-2015 döneminde, toplam süt üretimi yüzde 103,6 arttı ve 694 bin 215 tondan 1 milyon 413 bin 658 tona yükseldi. İnek sütü üretimindeki artış yüzde 158,2’yi buldu. Bölgenin bal üretimi yüzde 587,8 artışla 851 tondan 5 bin 853 tona yükseldi” dedi.

-GAP’ta kaybedilen her yıl, gelirden mahrum kalmak demektir-

 GAP’ın daha bitmeden hem bitkisel üretimi hem de hayvansal üretimi artırdığına dikkati çeken Bayraktar, şunları kaydetti:

“GAP, kırsal ve bölgesel kalkınma için güzel bir örnek. 3,3 milyon hektar tarım alanıyla ülkemizin tarım topraklarının yüzde 14’e yakını ve su potansiyelinin dörtte biri GAP’ta. Yine ülkemizde teknik ve ekonomik olarak sulanabilir 8,5 milyon hektar sulanabilir arazinin beşte biri GAP’ta yer alıyor. Türkiye’de 61 dekar olan işletme arazi büyüklüğü GAP’ta 104,8 dekarı buluyor. Tabii bu rakam da yeterli değildir. İngiltere, Almanya, Fransa gibi ülkelerde bu rakam 400-500 dekarı buluyor. GAP’ta işletme arazi büyüklüklerini daha da artırmalıyız. Sulamaya açılacak 1,8 milyon hektar alandaki sulama altyapı yatırımlarını bir an önce tamamlamak zorundayız. GAP’ta enerji yatırımlarında fiziki gerçekleşme yüzde 74’leri bulsa da sulamada hala yüzde 40’lar seviyesinde kalması, daha alınması gereken çok yol olduğunu göstermektedir. Bu yüzde 40’lar seviyesini hızla yüzde 100’e çekmeliyiz. Kaybedilen her yıl, çok büyük miktarları bulacak gelirden mahrum kalmak demektir.”

-GAP, KOP, DAP, DOKAP hızla bitirilmeli-

GAP, KOP, DAP, DOKAP gibi büyük projeler hızlı bitirilmesi, bu projelerle sulamaya açılan alanlarda katma değeri yüksek ürünlerin yetiştirilmesinin teşvik edilmesi gerektiğini vurgulayan Bayraktar, şu bilgileri verdi:

“Artık gelişmiş ülkeler her şeyi üretmiyor. Tahıl, yağlı tohumlar, şeker, pamuk, et, süt gibi stratejik ürünler dışında üreteceği ürünleri seçiyor. Değeri yüksek, pazarda yer bulan ürünlere yöneliyor. Bugün gelişmiş ülkeler çok su tüketen, fiyatı yüksek olmayan sebzelerin üretiminden kaçınıyor. Bu ürünleri Çin gibi ülkelerden ithal etmenin yollarını arıyor. Çin, dünya sebze üretiminin yarısını karşılıyor. Buna karşın gelişmiş ülkeler, tahıl, yağlı tohumlar, pamuk, baklagiller, şeker, meyve, et ve süt gibi ürünlerin üretimine yoğunlaşıyor.

Türkiye’nin de üretimi planlaması yapması, üretimde suyun tasarruflu kullanımına dikkat etmesi, stratejik ürünlerin yanı sıra, yüksek getiri sağlayan ürünlere yönelmesi gerekiyor. Tarımı, gıda ile tekstil ve konfeksiyon sanayiden ayrı görmemek de lazım. Gelişmiş ülkeler bunu çok iyi bir şekilde entegre etmiş durumdalar. Tarımsal üretim yurtiçi ve yurtdışı ihtiyaca göre belirleniyor ve buna göre planlanıyor. Bütün gelişmiş ülkelerin çok güçlü bir gıda sanayileri bulunuyor. Tarımsal ürünleri, gıda sanayi yoluyla, işleyerek, katma değerlerini artırarak ihraç ediyorlar. Ham ürün ihracatından kaçınıyorlar. Tekstil ve konfeksiyon sanayinde de durum böyle. Ürünü işleyerek katma değerini büyük miktarlarda artırmak mümkün.”

Konya Ovası Projesi (KOP) ile Doğu Anadolu Projesi’nin (DAP) de tarımsal sulamada olanakları büyük boyutlarda artıracağını bildiren Bayraktar, “Konya, Karaman, Niğde, Aksaray’dan oluşan KOP’a Yozgat ve Nevşehir illeri eklendi. Doğu Anadolu’da Ağrı, Ardahan, Bingöl, Bitlis, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Hakkari, Iğdır, Kars, Malatya, Muş, Tunceli ve Van’dan oluşan DAP’a Sivas ili dahil edildi. Hem KOP hem de DAP daha da büyüdü. Her iki proje de büyük sulama projeleri içeriyor. Bu projelerin tamamlanması da GAP’ta olduğu gibi tarımsal üretimde patlamaya yol açacak, kırsal kalkınmayı sağlayacaktır” dedi.

GAP illerinde seçilmiş bitkisel ürünlerde 1991 ve 2015 yıllarında ekilen alan, dekar başına verim, üretim, verimde ve üretimde değişim şöyle:

 

      1991 2015     1991- 1991-
  1991 2015 Dekar Dekar     2015 2015
  Ekilen Ekilen Başına Başına 1991 2015 Verimde Üretimde
  Alan Alan Verim Verim Üretim Üretim Değişim Değişim
  (Dekar) (Dekar) (Kilogram) (Kilogram) (Ton) (Ton) (Yüzde) (Yüzde)
Arpa 6.747.570 4.408.722 195 281 1.313.052 1.240.037 44,5 -5,6
Buğday 10.168.620 12.890.983 178 333 1.814.236 4.287.713 86,4 136,3
Ayçiçeği 69.780 80.225 94 213 6.574 17.124 126,6 160,5
Kuru Fasulye 28.580 3.588 212 244 6.070 875 14,8 -85,6
Kırmızı Mercimek 5.530.120 2.009.955 79 165 436.868 331.574 108,8 -24,1
Mısır (Dane) 26.440 2.027.000 268 945 7.076 1.916.125 253,2 26.979,2
Nohut 1.444.870 331.082 100 164 144.303 54.309 64,2 -62,4
Pamuk (Kütlü) 1.238.690 2.645.178 256 449 317.546 1.187.465 75,1 274,0
Patates 6.960 3.046 1.395 2.973 9.708 9.057 113,2 -6,7
Susam 516.460 12.131 33 51 17.219 614 51,8 -96,4
Şeker Pancarı 36.180 19.622 3.341 7.625 120.865 149.613 128,2 23,8
Tütün 384.540 68.130 135 78 52.066 5.293 -42,6 -89,8
Yer Fıstığı 20 1.206 100 382 2 461 282,3 22.950,0
Üzüm 1.399.510 1.192.950 533 516 746.236 615.942 -3,2 -17,5
Kuru Soğan 81.200 30.263 2.143 2.176 174.000 65.865 1,6 -62,1
Sarımsak 7.800 16.859 927 973 7.230 16.409 5,0 127,0
Domates   164.262   4.125 273.940 677.600   147,4
Hıyar   45.308   2.346 58.904 106.302   80,5
Domates   113.690   2.253 50.106 256.182   411,3
Patlıcan   34.984   2.734 126.984 95.650   -24,7
Kavun   84.920   2.075 342.458 176.248   -48,5
Karpuz   187.136   3.061 520.650 572.790   10,0

 

GAP illerinde, seçilmiş meyvelerde 1991 ve 2015 yıllarında meyve veren ağaç sayısı, ağaç başına verim, üretim, verimde ve üretimde değişim şöyle:

 

  1991 2015 1991 2015     1991- 1991-
  Meyve Meyve Ağaç Ağaç     2015 2015
  Veren Veren Başına Başına 1991 2015 Verimde Üretimde
  Ağaç Ağaç Verim Verim Üretim Üretim Değişim Değişim
  Sayısı Sayısı (Kilogram) (Kilogram) (Ton) (Ton) (Yüzde) (Yüzde)
Elma 315.246 803.634 22 29 6.840 23.401 34,2 242,1
Armut 294.400 201.915 19 22 5.699 4.351 11,3 -23,7
Erik 337.239 252.505 16 24 5.422 5.954 46,7 9,8
Kayısı 397.908 198.189 15 19 6.115 3.863 26,8 -36,8
Kiraz 72.475 506.988 13 18 965 9.160 35,7 849,2
Dut 340.563 623.259 16 19 5.496 11.569 15,0 110,5
Nar 708.595 2.378.768 19 22 13.461 51.790 14,6 284,7
İncir 467.206 296.271 18 26 8.381 7.638 43,7 -8,9
Zeytin 3.339.625 14.126.664 3 11 10.693 160.022 253,8 1.396,5
Badem 470.996 1.393.019 12 11 5.846 15.370 -11,1 162,9
Ceviz 314.992 430.975 24 23 7.663 10.028 -4,4 30,9
Antep Fıstığı 18.637.261 37.590.711 3 4 57.844 134.581 15,4 132,7

 

GAP illerinde, 1991 ve 2015 yıllarında sığır, manda, koyun, keçi sayıları ve değişim şöyle:

 

      1991-
      2015
  1991 2015 Değişim
  (Bin Baş) (Bin Baş) (Yüzde)
Kültür Irkı Sığır Sayısı 16.045 326.030 1.932,0
Kültür Melezi Sığır Sayısı 63.705 401.830 530,8
Yerli Irkı Sığır Sayısı 645.530 291.826 -54,8
Toplam Sığır Sayısı 725.280 1.029.686 42,0
Manda Sayısı 11.008 12.439 13,0
Koyun Sayısı 5.685.570 5.114.613 -10,0
Keçi Sayısı 1.964.548 2.373.457 20,8

 

GAP illerinde, 1991 ve 2015 yıllarında sığır, manda, koyun, keçi sütü ve bal üretimi şöyle:

 

      1991-
      2015
  1991 2015 Değişim
  (Ton) (Ton) (Yüzde)
İnek Sütü Üretimi 419.539 1.083.365 158,2
Koyun Sütü Üretimi 202.732 207.860 2,5
Keçi Sütü Üretimi 68.331 115.835 69,5
Manda Sütü Üretimi 3.613 6.598 82,6
Bal Üretimi 851 5.853 587,8

MERCEKHABERGAZETESİ.COM ÖZEL

Etiketler:
Share
319 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

1+7 = ?

Güvenlik Kodu * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

UA-36507442-2