logo

reklam

Dersimin İsyan Lideri Seyit Rıza’yı Açıklamak


facebook
Mehmet KIZILKAYA
memoeemuh@gmail.com

Dersim, Doğu Anadolu Bölgesinde yer alan Tunceli ilinin, doğusunda Bingöl, batısında Malatya, kuzeyde Erzincan ve güneyinde de Elazığ olan illerle çepeçevre kuşatılmış bir ilimizdir. Tarihimiz de bu bölgemiz Dersim adıyla anılmaktadır.

Dersim, Munzur (Mercan)dağları dersimin kuzeyini bir set şeklinde kaplamıştır. Bu Munzur dağı çoğu kez karla kaplıdır. Dersim de Küçük göl (Bobyez baba dağı),Koçkerek baba Dağı dizisinde kuzey tarafı Dersim’in en sarp bölgesidir. Buralarda binlerce kişiyi barındırabilecek mağaralar mevcuttur.

Siyasi arenada sürüp giden Dersim kavgasında kimler ne diyor, ne demiyor, doğru mu, yanlış mı, yalan mı söylüyor, doğru mu söylüyor sorularına yanıtlar aranmamalıdır.

Dersim’de mutlak devlet hakimiyetini sağlamak için Türk silahlı kuvvetleri tarafından geniş çaplı hareketler düzenlendi. Türk Silahlı Kuvvetleri yüzünden bölgede yaşayan 15.000’ne yakın insan ile yüzlerce asker öldü. Bunun yanı sıra on binlerce insanımız zorunlu göçe tabi tutuldular.

Öncelikle Dersim isyanını ve onun öncüsü olan Seyit Rıza’yı anlamak ve tanımak gerekir. Onu anlamaya çalışmak ve amaçlarını bilmek lazım.

Pir Seyit Rıza, Türkiye’nin ilk dönemlerinde rejime karşı çıkarılan isyanlardan biri olan Dersim İsyanının liderlerindendir. Seyid Rıza bu başkaldırıştan dolayı Alevi-Zaza aşiret lideri idam edilmiştir. Tarihe kara bir leke olarak girilmiştir.
Pir Seyit Rıza, ne devletin deyimiyle isyancı, ne derebeyi, ne de toprak ağasıydı. O kırmanciyenin ruhani önderiydi. Dersimin 38’in sembolüydü.

Seyit Rıza düşmanlarına boyun eğmedi, darağacına giderken bile ipini kendisi çekti.

Düşmanları bile ölümü karşısında utandılar.

Tüm zalimlerin, üç kağıtçıların, şerefsizlerin, hainlerin ve düzenbazların yalanını yüzlerine çaldı ve asla teslim olmadı. 



Pir Seyit Rıza,1924 yılında Hozat’ı işgal etmiş olup, çevredeki cumhuriyet yanlısı aşiretlere baskı uygulamış olup, devlet içinde devlet gibi olmuştur.1937 yılının nevrozunda devlet güçlerine karşı ayaklanma başlatmıştır.

Seyit Rıza, idam edilmeden önce boş meydanda sanki insan doluymuş gibi hitap etmeye başladı. Evladı Kerbelayime, be gunayime, Ayıvo zulimo,Cinayeto,(Evladı Kerbelayıh.Bi hatayıh. Ayıptır! Zulümdür! Cinayettir!) dedi.

Seyit Rıza’nın kabul edilmeyen son isteği vardı. Seyit Rıza’yı yasalara uydurup idam etmek için 78 yaşından 54’e indirilerek 17 yaşındaki oğlu Hüseyin’in yaşı da 21’e çıkartılarak idam ettiler. İdamdan önce Seyit Rıza benim kırk liram ve saatim var. “Bunları oğluma verirsiniz” der. Lakin ne yazıktır ki o vicdansızlar oğlunu da asacağız derler. Daha öncesinde de bir çocuğunu çatışmalarda kaybeden Seyit Rıza, der ki: beni oğlumdan önce asın der. O zaman da bu son isteği de kabul edilmez ve Resik Hüseyin, babasının gözü önünde darağacında idam ediliyor. 

Böyle insanlık, böyle adalet olmaz olsun. Yapılanlar insanlığın yüz karasıdır.

Kendi halkına bu kadar zulüm yapmak, kendi halkını köleleştirmek, kendi halkını idam sehpalarına götürmek hangi kitapta yazar. Hangi dil, din ırk kabul edebilir ki?

Hangi din dil ırk kabul eder söyler misiniz?

Pir Seyit Riza: “Ben sizin yalan ve hilelerinizle baş edemedim bu bana dert oldu ama ben de sizin önünüzde eğilmedim ya bu da sizlere dert olsun.” dedi. …

Selam olsun!
Dersime, dersim halkına, dersim ezilenlerine…

 

Selam olsun!

 

Yüreği zengin olan dersim çocuklarına…

 

Selam olsun!

 

Pir Seyit Rıza’ya…

 

 

“ Mehmet KIZILKAYA “

 

 

Share
520 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

3+10 = ?

Güvenlik Kodu * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • TEVHÎD ve MÂRİFET

    17 Ocak 2017 KÖŞE YAZARLARI

    TEVHÎD ve MÂRİFET Tevhîd, kadîm olanı (başı ve başlangıcı olmayanı), hâdis (sonradan) olandan ayırmak ve bundan (hâdis olandan) O’na (kadîm olana) yönelmektir. Kadîm olan yalnızca Allah Teâlâ olduğu için, tevhîd yalnızca O’nu görmek ve O’nu duymaktır. O’nunla birlikte hâdis olan şeyleri ve hatta kendi varlığını da görüp hisseden bir kimse, farklı mahiyetteki iki şeyi görüp duyduğu için tevhîd’ten uzaklaşmış ve ikiliği kabul etmiş olur. Kadîm ile hâdisin mahiyetleri birbirinden farklı oldukları için, hâdisin özellik ve sıfatları olan şekillilik...
  • Türkiye Cumhuriyeti Ülkesi ve “Başkanlık Sistemi”

    17 Ocak 2017 KÖŞE YAZARLARI, MANŞET

    Başkanlık sistemi yeryüzünde modern olup demokratik siyasetin zeminini en iyi şekilde kabul edendir. Siyasi düzlemde “Başkanlık Sistemi’ne” bakıldığı zaman Türkiye Cumhuriyeti milletinin egemenliğine yaslanan demokratik bir yönetim şeklidir. Bundan dolayı başkanlık sistemi, parlamenter sistem ve yarı olan başkanlıkla beraber modern demokratik bir yönetim sistemini ortaya koymaktadır.   Başkanlık sistemi diğer sistemlerin hepsinden apayrı ve doğru olan bir yönetim sistemidir. Başkanlık sistemi, yarı başkanlık ve parlamenter sistemlerden ço...
  • Cenevre depremi

    17 Ocak 2017 KÖŞE YAZARLARI, MANŞET, SÜRMANŞET

    Bir hafta öncesinden Yunanistan Dışişleri bakanı Nikos Kocias tarafından sabote edileceğini yazdığım ve televizyonlarda da dile getirdiğim Cenevre Konferansı sonrasında, Rum lider Nikos Anastasiadis’in twitter mesajlarına göz attım, Rum tarafında neler olup bittiğini ve nelerin konuşulduğunu öğrenmek için. Bu yazımı yazana kadar Rum lider Nikos Anastasiadis’in attığı son yedi tweet aynen aşağıdaki gibi. 1 Aralık günü, Kıbrıs için yapılacak müzakerelerde karar almak yönünde sorumluluk aldım. Sonuçlar bu kararı desteklemektedir. Garantilerin...
  • İbretlik

    16 Ocak 2017 KÖŞE YAZARLARI

    İBRETLİKTİR KESİNLİKLE OKUMALISINIZ Adamın biri bir gün bahçesinde otururken Hayvan dışkısından top yapan bir böceği görmüş, böcek pisliği ayakları ile yuvarlayarak giderken içinden şöyle geçirmiş: - Ey Allahım! Her şeyi çok güzel çok hoş yaratmışsın da, şu böceği sırf pislikle uğraşsın diye mi yarattın? Aradan bir kaç ay geçmiş adam umarsız bir hastalığa yakalanmış. Derdine kimseler çare bulamamış. En sonunda bilge bir doktor ''Bak demiş bazen bahçelerde gezen bir böcek olur ayakları ile pislik yuvarlar işte o yuvarladığı pi...
UA-36507442-2