logo

reklam

Dersimin İsyan Lideri Seyit Rıza’yı Açıklamak


facebook
Mehmet KIZILKAYA
memoeemuh@gmail.com

Dersim, Doğu Anadolu Bölgesinde yer alan Tunceli ilinin, doğusunda Bingöl, batısında Malatya, kuzeyde Erzincan ve güneyinde de Elazığ olan illerle çepeçevre kuşatılmış bir ilimizdir. Tarihimiz de bu bölgemiz Dersim adıyla anılmaktadır.

Dersim, Munzur (Mercan)dağları dersimin kuzeyini bir set şeklinde kaplamıştır. Bu Munzur dağı çoğu kez karla kaplıdır. Dersim de Küçük göl (Bobyez baba dağı),Koçkerek baba Dağı dizisinde kuzey tarafı Dersim’in en sarp bölgesidir. Buralarda binlerce kişiyi barındırabilecek mağaralar mevcuttur.

Siyasi arenada sürüp giden Dersim kavgasında kimler ne diyor, ne demiyor, doğru mu, yanlış mı, yalan mı söylüyor, doğru mu söylüyor sorularına yanıtlar aranmamalıdır.

Dersim’de mutlak devlet hakimiyetini sağlamak için Türk silahlı kuvvetleri tarafından geniş çaplı hareketler düzenlendi. Türk Silahlı Kuvvetleri yüzünden bölgede yaşayan 15.000’ne yakın insan ile yüzlerce asker öldü. Bunun yanı sıra on binlerce insanımız zorunlu göçe tabi tutuldular.

Öncelikle Dersim isyanını ve onun öncüsü olan Seyit Rıza’yı anlamak ve tanımak gerekir. Onu anlamaya çalışmak ve amaçlarını bilmek lazım.

Pir Seyit Rıza, Türkiye’nin ilk dönemlerinde rejime karşı çıkarılan isyanlardan biri olan Dersim İsyanının liderlerindendir. Seyid Rıza bu başkaldırıştan dolayı Alevi-Zaza aşiret lideri idam edilmiştir. Tarihe kara bir leke olarak girilmiştir.
Pir Seyit Rıza, ne devletin deyimiyle isyancı, ne derebeyi, ne de toprak ağasıydı. O kırmanciyenin ruhani önderiydi. Dersimin 38’in sembolüydü.

Seyit Rıza düşmanlarına boyun eğmedi, darağacına giderken bile ipini kendisi çekti.

Düşmanları bile ölümü karşısında utandılar.

Tüm zalimlerin, üç kağıtçıların, şerefsizlerin, hainlerin ve düzenbazların yalanını yüzlerine çaldı ve asla teslim olmadı. 



Pir Seyit Rıza,1924 yılında Hozat’ı işgal etmiş olup, çevredeki cumhuriyet yanlısı aşiretlere baskı uygulamış olup, devlet içinde devlet gibi olmuştur.1937 yılının nevrozunda devlet güçlerine karşı ayaklanma başlatmıştır.

Seyit Rıza, idam edilmeden önce boş meydanda sanki insan doluymuş gibi hitap etmeye başladı. Evladı Kerbelayime, be gunayime, Ayıvo zulimo,Cinayeto,(Evladı Kerbelayıh.Bi hatayıh. Ayıptır! Zulümdür! Cinayettir!) dedi.

Seyit Rıza’nın kabul edilmeyen son isteği vardı. Seyit Rıza’yı yasalara uydurup idam etmek için 78 yaşından 54’e indirilerek 17 yaşındaki oğlu Hüseyin’in yaşı da 21’e çıkartılarak idam ettiler. İdamdan önce Seyit Rıza benim kırk liram ve saatim var. “Bunları oğluma verirsiniz” der. Lakin ne yazıktır ki o vicdansızlar oğlunu da asacağız derler. Daha öncesinde de bir çocuğunu çatışmalarda kaybeden Seyit Rıza, der ki: beni oğlumdan önce asın der. O zaman da bu son isteği de kabul edilmez ve Resik Hüseyin, babasının gözü önünde darağacında idam ediliyor. 

Böyle insanlık, böyle adalet olmaz olsun. Yapılanlar insanlığın yüz karasıdır.

Kendi halkına bu kadar zulüm yapmak, kendi halkını köleleştirmek, kendi halkını idam sehpalarına götürmek hangi kitapta yazar. Hangi dil, din ırk kabul edebilir ki?

Hangi din dil ırk kabul eder söyler misiniz?

Pir Seyit Riza: “Ben sizin yalan ve hilelerinizle baş edemedim bu bana dert oldu ama ben de sizin önünüzde eğilmedim ya bu da sizlere dert olsun.” dedi. …

Selam olsun!
Dersime, dersim halkına, dersim ezilenlerine…

 

Selam olsun!

 

Yüreği zengin olan dersim çocuklarına…

 

Selam olsun!

 

Pir Seyit Rıza’ya…

 

 

“ Mehmet KIZILKAYA “

 

 

Share
559 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

6+6 = ?

Güvenlik Kodu * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Şükretmek

    23 Mart 2017 KÖŞE YAZARLARI

    Aleyhissalatü vesselam Efendimiz buyurdular: “Gökyüzüne baktım ve dua ettim. Gök kapıları açıldı. Cebrail (as) nurlara bürünmüş olduğu halde nazil oldu. Dedi: “Sana Cenab-ı Hak’tan selam ve tahiyye ve ikram hediye getirdim.” Ben ta’zimen selamlarını aldım. Cebrail (as) buyurdular: “Üzerinden şu zırhı çıkar, bu duayı oku. Bu duayı üzerinde taşır ve okursan zırhtan daha büyük te’siri vardır.” Peygamber (asm), Cibril-i Emin’e sordu: “Bu duanın te’siri ve hassası yalnız bana mıdır? Yoksa ümmetime de şamil midir? ...
  • CHP’Lİ KARDEŞİM ANLAŞILMIYOR MU? BİZ NİYE‘EVET’ DEMELİYİZ?

    23 Mart 2017 KÖŞE YAZARLARI, MANŞET

    VATAN,MİLLET,BAYRAK SEVDALISI CHP'Lİ KARDEŞİM ANLAŞILMIYOR MU? BİZ NİYE‘EVET’ DEMELİYİZ? Milletin verdiği mesajı almamakta, anlamamakta direnen kimileri de girdikleri çıkmaz sokaktan bir türlü çıkamıyorlar. Ana muhalefet demeye bin şahit isteyen CHP'nin durumu bir taraftan trajik, bir taraftan komik. Parti mi, Bremen mızıkacıları mı belli değil. Her kafadan ayrı bir ses çıkıyor Yalan üretmekte mahir olanlar ülke meselelilerin sahiplenmek yerine ‘HAYIR’ çetesine katılmayı matah bilip teröre-emperyalizme göz kırpmaktan vaaz geçmiyorlar. 'Ha...
  • ASLINDA HEPİMİZİN DÖRT EŞİ VAR

    22 Mart 2017 KÖŞE YAZARLARI

    ASLINDA HEPİMİZİN DÖRT EŞİ VAR Bir zamanlar büyük ve güçlü bir ülkeyi yöneten bir kral ve dört eşi varmış. Kral en çok dördüncü eşini sever, bir dediğini iki etmez, herşeyin en güzelini ve en iyisini ona verirmiş. Kral üçüncü eşini de çok severmiş. Bu güzelliğin bir gün kendisini terk edebileceğinden korktuğu için onu çok kıskanır ve üzerine titrermiş. Kral ikinci eşini de çok severmiş. Kendisine karşı her zaman iyi ve sabırlı davranan eşi, ne zaman bir derdi olsa daima onu yanında bulunur, sorunun çözümünde ona destek verirmiş. Kraliçe ...
  • Yapılan Köprüler “Deli Dumrul” Köprüsü mü? (!)

    21 Mart 2017 KÖŞE YAZARLARI, MANŞET, SÜRMANŞET

    Hani bir hikâye vardır; zamanın birinde Deli Dumrul isminde biri, bir akarsuyun üzerine köprü yaptırır ve bu köprüden geçenden 5 akçe, geçmeyenden de döve döve zorla 10 akçe alırmış. Şimdi de birileri; “yapılan köprüler gereksiz, zarar ediyor, geçmediğimiz köprünün parasını ödüyoruz, bunlar Deli Dumrul köprüsü” gibi ifadeler kullanmakta… Daha önce Osmangazi ve Yavuz Sultan Selim Köprüleri için yapılan bu trajı-komik eleştiriler, şimdi de geçtiğimiz günlerde temeli atılan “Çanakkale 1915 Köprüsü” için dile getirilmekte... Yap İşlet Devret...
UA-36507442-2