logo

reklam

CA’FER-İ HULDÎ (Radıyallahü Anh)


facebooktwitter
Mustafa ÇİÇEKLİ
ciceklireklam@hotmail.com

CA’FER-İ HULDÎ (Radıyallahü Anh)

Fıkıh ve hadîs âlimlerinden ve tasavvuf büyüklerinden. İsmi, Ca’fer bin Muhammed bin Nusayr olup, künyesi, Ebû Muhammed el-Havvas’dır. El-Huldî diye tanınır. Doğumu, yetişmesi ve vefâtı Bağdâd’da olmuştur. 253 (m. 867) senesinde doğdu. 348 (m. 959)’de vefât etti. Kabri Sünuziyye’de, Sırrî-yi Sekatî ve Cüneyd-i Bağdâdî’nin kabirlerinin yanındadir.

Cüneyd-i Bağdâdî’nin (r.a.) talebelerinin en eskilerinden ve en büyüklerindendir. Ayrıca, Ebü’l-Hüseyn Nurî, Ruveym, Semnun, Ebû Muhammed Cerîrî, İbrâhîm Havvâs, Ali bin Abdulazîz, el-Begavî, Ömer bin Hafs es-Sedûsî, Fadl bin Câbir es-Sekatî, Muhammed bin Mesrûk et-Tûsî, Muhammed bin Yusuf et-Turkî ve başka birçok büyük zatlarla görüşüp sohbet etti ve kendilerinden ilim öğrendi. İlim öğrenmek için çok seferler yapıp, Kûfe, Mekke, Medine ve Mısır’a gitti. Oralarda bulunan büyük âlimlerle görüştü ve onlardan ilim öğrendi. Sonra Bağdâd’a dönüp yerleşti ve ilim öğretti. Kendisinden de, Ebu’l-Hasen Dare Kutnî, Ebû Ömer bin Hayve, Ebû Hafs bin Sahin, Ebü’l-Abbas Nihâvendî ve başka zatlar rivâyetlerde bulundular.

Haram ve şüpheli olan şeylerden çok sakınır, dünyâya meyl etmezdi. Hasır dokuyarak geçimini temin ederdi. Tasavvuf büyükleri arasında zamanının en önde gelenlerinden (en büyüklerinden) olup, kerâmetler ve fazîletler sahibi, emin, saduk ve sika (güvenilir) bir zât idi. Tasavvufun inceliklerini ve bu yolun büyüklerinin târih, hayat ve menkıbelerini çok iyi bilirdi. Bu yolun büyüklerinden bir çoğunu hafızasında tutar, “Yanımda, tasavvufu ve tasavvuf büyüklerini anlatan yüzotuz tane kitap var” buyururdu. Diğer bütün ilimlerde de söz sahibi olup, ince hakikatlere vâkıf idi. Çok ibadet ederdi. Altmış defa hacca gittiği rivâyet edilmektedir.

Ca’fer-i Huldî (r.a.), hâlini gizler, husûsî hâllerini, başkalarına nisbet ederek, menkıbe şeklinde herhangi bir zâtın başından geçmiş bir hadîse gibi anlatırdı. Birgün şöyle anlattı: “Evliyâdan birisi Ha-rem-i şerîfte bulunuyordu. Bir ara çok acıktı. Hicr-i İsmâil denilen yere gelip duâ etti: Allahü teâlânın bir ihsanı olarak, hemen o anda, orada yemek hazır oldu. O yemeği yeyip, Allahü teâlâya şükretti. Bu “Birisi” diye, menkıbe gibi anlattığı hadîse, aslında kendi başından geçmişti. O ise kendini gizliyordu. Ca’fer bin Muhammed Huldî (r.a.), tasavvuf yoluna girdiği ilk zamanlarında birgün, kaylule uykusuna yatmıştı. Rü’yâda kendisine, “Yâ Ca’fer! Kalk! Falan yere git. Orada çok acaib bir şey göreceksin” dendi. Uyandığında hemen işaret edilen yere gidip bakınca, bir sandık gördü. Sandığı açtı. İçinde bir kitap vardı. Kitapta, altıbinden ziyade evliyânın isimleri, hâl tercümeleri ve menkıbeleri yazılıydı. Hergün oraya gidip, o kitaptan bir miktar okuyordu. Nihayet kitap bitti. Ertesi gün, kitabı tekrar baştan okuyabilmek için gittiğinde, kitabın ve sandığın orada bulunmadığını gördü. Çok üzüldü. Lâkin sen döndüğünde, okuduklarının hiçbirisini unutmadığını, hepsinin hafızasında olduğunu anladı. Bundan sonra, tasavvuf yolunda ilerlemek ona kolay geldi. Yüksek derecelere, büyük makam ve hâllere kavuştu.

Ebül-Hasen Hamza Hemedanî İsminde birisi, bir akşam Ca’fer-i Huldî’nin (r.a.) yanına geldi. Gelmeden önce de, evinde, tandırda bir tavuk kızarttırmıştı. Aksam yemeğini evinde çocuklarıyla beraber yiyecekti. Hz. Huldî’nin yanına gelip bir müddet sonra gitmek için izin istedi. Ca’fer-i Huldî (r.a.) “Bu akşam burada kal” buyurdu. O kimse, bu akşam burada kalırsam, sabah namazina kadar ayrılamam. Çocuklar da ben gitmeden yemek yemezler ve ac kalırlar diye düşünüp, “Müsâade ederseniz gideyim” dedi. Ca’fer-i Huldî, “Hayır bu akşam burada kalacaksın” buyurdu. Gelen kimse “Mühim isim vardır, gideyim” deyince, Hz. Huldî, “Sen bilirsin” buyurdu. O kimse evine gelip, hizmetçisine kızarmış tavuğu getirmesini söyledi. Hizmetçi gidip, pişmiş tavuğu getirirken ayağı takılıp, yemek kabı elinden düştü. Yemek kabı kırılıp yemeğin suyu döküldü. Pişmiş tavuk da yola düştü. Ebül-Hasen hizmetçisine “Hiç olmazsa pişmiş tavuğu getir, temizleyip yeriz” dedi. Hizmetçi giderken, oradan geçmekte olan bir köpek, tavuğu kapıp gitti. Ebü’l-Hasen Hamza, “Her şeyi kaçırdık. Bari, üstadın sohbetini kaçırmıyalım” deyip, Hz. Ca’fer-i Huldî’nin yanına geldi. Üstâd kendisini görünce buyurdu ki: “Evliyânın kalblerine bir parça gönül vermiyenin ve söz dinlemiyenin tavuğunu, Allahü teâlâ köpeklere verir.” Ebü’l-Hasen, bunu duyunca hatâsını anladı ve tövbe etti.

Birgün kendisine bir kimse gelip, “Ya Ca’fer! İnsanlar bir ihtiyacları için sana müracaat ettikleri zaman, beni hatırla! Beni vesîle ederek Allahü teâlâya duâ et Allahü teâlânın izni ile onların ihtiyacları görülür” dedi ve kayboldu. Bu kimsenin kim olduğunu anlayamadı. Ama ondan sonra, kendisine gelen ihtiyac sahipleri için, o zat hurmetine Allahü teâlâya duâ etti. Allahü teâlânın izni ile her müşkül halloldu.

Muhyiddîn-i Arabî (r.a.) buyurdu ki: “Ca’fer-i Huldî (r.a.) kendisine sorulan suallere, velîlere has bir üslub ile, çok güzel cevap veren, derecesi yüksek bir zat idi.”

İmâm-ı Kuseyrî (r.a.) buyurdu ki: “Ca’fer-i Huldî (r.a.) tasavvuf yolunun medar-i iftiharı, iyilikler ve fazîletler kaynağı bir zât idi.”

Ca’fer-i Huldî (r.a.) buyurdu ki:

“Tevekkül, bir şeyin olması ile, olmaması arasında fark gözetmemektir.”

“Dünya ve ahirette iyilik, sabır ile ele geçer.”

“Fütüvvet, nefsini asağı tutup, müslümanlara hürmeti büyük bilmektir.”

“Akıl, insanı helâk edici yerlerden uzak tutan şeydir.”

“Allahü teâlâya âşık olanlar, insanı O’ndan uzaklaştıran herşeyden uzak olup, alakalarını keserler.”

“Kendine lazım olan ilimleri öğrenmeli ve bu ilimlerle amel etmeyi de ihmal etmemelidir.”

“İlim, Allahü teâlâyı tanımağa ve O’na itâat etmeye vesîle olduğu için, ilim öğrenmek büyük ibadettir.”

“Yediği yemeği, Allahü teâlâya ibadet etmek ve O’nun dinine hizmet etmek niyeti ile yemiyen kimse, şu üç zarara birden yakalanmıştır. 1. Yemek yerken geçen zamam zayi etti, 2. İçinde bulunduğu vakti zayi etmeye devam ediyor, 3. Gelecek zamanı karşılamak fırsatını kaçırdı.”

“Sâlihlerle sohbette beraber olup, onlarla sohbet ediniz. Onlar, dünyâ hazineleridir. Onlarla beraber olmak, ebedî se’âdetin anahtarıdır.”

“Allahü teâlâya itatte tam kul ol ki, mahluklar karşısında tam hür olasın. Allahü teâlâya tam ibadet eden kimseye, mahluklar itâat ve hizmet ederler.”

Ebû Muhammed Huldî (r.a.), Hocası Hz. Cüneyd-i Bağdâdî’nin şu sözünü tekrar ederdi:

“Bir kimse, yaptığı ibadetlerini ihlâs ile yaparsa, Allahü teâlâ o kimseye, boş hâllerden, Iüzûmsuz heveslerden halâs olmak (kurtulmak) ni’metini, rahatını ihsan eder.”

KAYNAKLAR

1) Tabakât-us-sûfiyye sh-434
2) Hilyet-ül-evliyâ cild-10, sh-376
3) Tabakât-ül-kübrâ cild-1, sh-118
4) Nefehât-ül-üns, sh-167
5) Risâle-i Kuşeyrî sh-167
6) Câmi’u kerâmât-il-evliyâ cild-1, sh-180
7) Tezkiret-ül-evliyâ cild-2, sh-237
8) Şezeret-üz-zeheb cild-2, sh-378
9) Mir’ât-ül-cinân cild-2, sh-342
10) Sifât-üs-safve cild-2, sh-264
11) El-A’lâm cild-2, sh-128
12) Târîh-i Bağdâd cild-7, sh-226

Share
101 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

3+6 = ?

Güvenlik Kodu * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • TEKRAR DÖNME ŞANSIN YOK!

    26 Haziran 2017 KÖŞE YAZARLARI

    Sen… Ya karşılaştığın olaylar içinde, RASÛL’ün haber verdiği şekilde, kendi hakikatına yakışan bir biçimde, ilmin gereği olan davranışlar ortaya koyarak, hakikatına bir adım daha yaklaşacak; yakîninin meyvelerini derleyeceksin… Ya da… İlmi ve aklını bir yana koyup; şartlanmaların, ilkel değer yargıların, duyguların istikâmetinde davranışlar ortaya koyacak; sahiplik düşüncesi ve duygusuyla yaşamına yön verip, sonuçta pişmanlıkları oynayacaksın!. Boşa geçen, değerlendiremediğin zamanı, yapman gerekirken yapamadıklarını sonradan asla telâfi edem...
  • HZ.EBUBEKİR’İN VASİYETİ

    25 Haziran 2017 KÖŞE YAZARLARI

    Hazret-i Ebu Bekrin vasiyeti Hazret-i Büreyde’den, edilir ki rivayet: O Server, bir gazadan, zaferle etti avdet.Vakta ki Medine’ye, sağ salim döndüğünde, Bir siyahi cariye, gelip durdu önünde. Dedi: (Ya Resulallah, adamış idim ki ben, Eğer sen, bu gazadan döner isen salimen, Avdet eylediğinde, huzuruna geleyim. Eğer izin verirsen, tef çalıp söyliyeyim.) O Server, cariyenin bu arzusunu duydu, (Eğer adadıysan çal, yoksa çalma!) buyurdu. (Adamıştım) diyerek cariye o Servere, Başladı huzurunda, tef çalıp...
  • Rahmetin Yağdığı Ay’ın Bayramı “Ramazan Bayramı”

    24 Haziran 2017 KÖŞE YAZARLARI, MANŞET

    Rahmetin yağdığı ay’ın bayramı olan Ramazan Bayramına erişmek bütün Müslüman alemi güzel duygu ve hislerin ortaya çıktığı anın resmidir.   Birlik beraberlik içerisinde toplumun bütün kesimlerinin en güzel noktada kaynaştığı, huzur ve mutlulukla dolu olan bir Ramazan’ı Şerif ayının ardından onun o eşsiz güzelliğe sahip bayramına ulaşmak yüce Allah’ın biz müminlere büyük bir ikramı ve ihsanıdır.   Bayram; güzel duyguların, sevinçlerin, güzelliklerin ortaya çıktığı günün adıdır. Yüce duyguların yüceliğe ulaştığı, duyguların coştuğu, s...
  • “İslam Dünyasında oluk oluk kan akarken biz bayram mı yapacağız?!!”

    24 Haziran 2017 KÖŞE YAZARLARI, MANŞET, SÜRMANŞET

    Manevi atmosferi yüksek bir Ramazan-ı Şerif'i daha geride bırakıyoruz.Günahlardan arınmış,bağışlanan kullardan olma ümidiyle bayram  hazırlıklarına başladık. Bayramlar; neşe demek,sevinç demek.Peki biz inananlar olarak bu bayramı neşe ve sevinçle karşılayabiliyor  muyuz? Ya da diğer bir ifadeyle sevinçle karşılamalı mıyız? İslam beldelerinin neredeyse tamamında kan ve gözyaşı hüküm sürerken nasıl bayram yapabiliriz? İslam tarihinde daha önce belki de hiç olmadığı kadar büyük acılar yaşanmaktadır! İslam Alemi bu kadar acz içine belki hiç düşm...
UA-36507442-2